Klassieke homeopathie bij niet-gedomesticeerde dieren

Een student van het VHCN kwam tijdens haar studie in contact met een vogelrevalidatiecentrum, een opvangcentrum voor inheemse vogels en zoogdieren dat jaarlijks ruim 6.000 in de problemen geraakte dieren opvangt. Het gaat hier om een breed scala niet-gedomesticeerde dieren; van jonge vogeltjes, eekhoorntjes en vleermuizen tot roofvogels, vossen en egels.

Vogelrevalidatiecentrum

Het doel van het vogelrevalidatiecentrum is om dieren die worden opgevangen zo spoedig mogelijk te laten herstellen, zodat ze een tweede kans kunnen krijgen in hun natuurlijke habitat. De revalidatieperiode kan variëren van een dag tot een paar maanden. Ook besteedt het centrum veel tijd aan educatie en voorlichting. Er worden workshops, lezingen, studieprojecten en excursies aangeboden voor bedrijven, scholen, particulieren en natuurorganisaties.

Samenwerking

Tijdens een prettig kennismakingsgesprek bleek een samenwerking mogelijk. Samen met de manager zijn de aandachtsgebieden besproken. De dieren die in de opvang komen zijn op enige wijze in de problemen geraakt. Ze kunnen geschrokken, gewond, onderkoeld en uitgeput zijn. Daarnaast zijn veel dieren niet gewend aan de omstandigheden in de opvang: gehanteerd worden door mensen en leven in hokjes. Dit kan ook secundair mentaal trauma veroorzaken.

Doelstelling en adviesplan

De doelstelling van het adviesplan was om de opvangdieren, naast de reguliere diergeneeskundige behandelingen die ze krijgen, ook homeopathisch te begeleiden om hiermee het zelfherstellend vermogen te stimuleren. Deze manier van werken diende twee doeleinden: het moest effectief zijn in het herstelproces van de dieren én praktisch goed haalbaar voor de medewerkers van het centrum. In samenspraak met het VHCN is de keuze gemaakt voor een aantal remedies die als eerste hulp konden worden ingezet. Hierbij werden protocollen opgesteld voor de indicaties en het gebruik hiervan. Om het praktisch en overzichtelijk te houden werkten we met een beperkt aantal middelen. In de protocollen stond beschreven in welke situatie, op welke wijze en hoe vaak een remedie toegediend mag worden. Gedurende het traject werden de dieren nauwkeurig gemonitord om de resultaten in kaart te brengen en om zodoende de resultaten te kunnen evalueren.

Praktijkvoorbeelden

Vogels met angst en verminderde vitaliteit als gevolg van bewegingsproblemen en evenwichtsstoornissen
In juni 2019 werd het homeopathische traject gestart. De breuken en verstuikingen werden regulier behandeld. Daarnaast werd vanuit homeopathisch perspectief voorgeschreven op angst, vermagering en gebrek aan vitaliteit door vanuit dat gezichtspunt het zelfherstellend vermogen te stimuleren. Vaak is uitputting een reden waarom dieren slecht herstellen. Genezen van een breuk of wond kost kracht. Als je dat niet tot je beschikking hebt, genees je langzamer of soms helemaal niet. Door het stimuleren van het zelfherstellend vermogen en daardoor de toename van vitaliteit verloopt het herstelproces effectiever. Al snel werden de eerste mooie resultaten geboekt: de remedies hielpen de dieren in toename van hun vitaliteit en afname van hun angst. De structuur erin houden was wel een uitdaging, want het toedienen van de remedies moest echt een plekje verdienen in het vaste schema van voeren, reguliere medicatie toedienen, schoonmaken en alle andere werkzaamheden. Bij de vogels was het effect snel en duidelijk waar te nemen. Ze gingen sneller dan voorheen helderder uit hun oogjes kijken, gingen beter eten en werden sterker. Er kwamen veel meeuwen, duiven en kraaiachtigen binnen. Deze vogels konden na twee à drie weken de wijde wereld weer in.

Egels en parasieten
Eind 2019 waren de remedies ondertussen al goed ingeburgerd en was er vanuit het centrum ook vraag naar homeopathische mogelijkheden voor wat betreft endoparasieten bij zoogdieren. Egels hebben vaak wormen, vooral longwormen en rondwormen, met name haarworm. In een bepaalde mate is dit natuurlijk, maar wanneer het er teveel zijn krijgen de egels gezondheidsklachten zoals groene, slijmerige diarree en vermagering. Meestal is een worminfectie het gevolg van een andere klacht die zorgt voor onevenwichtigheid in het afweersysteem van de egel waardoor het dier vatbaarder wordt voor parasieten. Hierdoor neemt de weerstand nog meer af. Daarnaast komt kruisbesmetting vaak voor wanneer er veel egels in de opvang zitten, en daar soms allemaal overwinteren.
Chemicaliën van reguliere ontwormingsmiddelen komen door de ontlasting van dieren in het milieu terecht. Juist omdat de natuur voor het centrum op nummer één staat, wilden ze ook het natuurlijk alternatief proberen. Dit alternatief konden we bieden en is overigens voor elke diersoort beschikbaar. Na toediening hiervan was in de ontlasting goed te zien dat grote hoeveelheden wormen en wormeneitjes werden uitgedreven. Daarnaast werd bij microscopisch onderzoek duidelijk dat de eitjes waren aangetast; ze waren roodgekleurd in plaats van lichtgekleurd, zoals ze normaal zijn. Tot op de dag van vandaag worden de egels middels deze manier ontwormd. Daarnaast wordt in hardnekkige situaties ook regulier ontwormd.

Verzwakte zwanen
Begin 2020 werden drie zwanen binnengebracht met verstuikte vleugels en poten, en evenwichtsstoornissen. Ook waren zij erg verzwakt geraakt. Ondertussen waren er al zoveel positieve resultaten behaald bij kleinere vogels met vergelijkbare klachten, dat homeopathie ook ingezet werd bij deze grote zwanen. Bij sommige van hen was de reguliere medicatie al stopgezet, omdat het een uitzichtloze situatie leek. De remedies werden ingezet en na korte tijd knapten de zwanen goed op. Het was prachtig om te zien hoe de vleugels weer gebruikt konden worden en hoe ze weer sterk op de poten stonden. In het voorjaar konden de zwanen de vrije natuur in.


Jonge eekhoorns en egels met spijsverteringsklachten
In augustus 2020 waren er meerdere jonge eekhoorns en egels met spijsverteringsklachten, vaak met wormen of salmonellose als oorzaak. Veel van deze diertjes hadden een te laag lichaamsgewicht om met reguliere medicatie behandeld te worden. Dat ze darmproblemen hadden, hielp daarin zeker niet mee. Ze kregen voor een periode van 1-2 weken dagelijks een remedie die helpt om de darmflora te versterken en de algemene vitaliteit te bevorderen. Sommige diertjes, waarvan het lichaamsgewicht het toeliet, kregen daarnaast ook reguliere medicatie. Het mooie resultaat was dat de meesten hier goed doorheen kwamen en weer teruggeplaatst konden worden in de natuur.

Het heden en de toekomst

Veel dieren hebben de afgelopen jaren baat gehad bij homeopathische remedies. Het is fijn hoe homeopathie, naast reguliere diergeneeskunde, een vast plekje heeft gekregen bij de opvang van in het wild levende dieren. Voor nu en in de toekomst!